Khi phụ nữ làm chủ khoa học

29/09/2020

Yêu nghề, đam mê và nghị lực là những điểm nổi bật ở hầu hết những người phụ nữ tham gia nghiên cứu khoa học. Có như vậy, họ mới thành công, từng bước làm chủ khoa học, khẳng định sự lựa chọn đúng đắn của mình.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ong Tam Đảo (Honeco) Lê Nga luôn thay đổi để phát triển

 Từ một giáo viên dạy Sinh – Hóa, chị Lê Nga, Tổng Giám đốc công ty cổ phần Ong Tam Đảo (Honeco) đã gây dựng nên thương hiệu được nhiều người biết đến và đang vươn ra thị trường quốc tế.

Trong câu chuyện với chúng tôi, chị Nga chia sẻ, cũng không biết từ đâu, cứ như “nghề chọn người”, chị đã xây dựng và phát triển công ty trên nền tảng nghề truyền thống nuôi ong của gia đình hơn 60 năm qua. Bố chồng chị từng là kỹ sư nuôi ong của Công ty ong Phú Thọ, gia đình có lúc nuôi đến 300 đàn. Thời điểm ấy, chị đã nhận thấy chăn nuôi nhỏ lẻ không phát triển được, bởi mật ong của gia đình sau khi thu hoạch mang đóng chai bán cho các hiệu thuốc, nhưng chỉ được thời gian ngắn, các hiệu thuốc cần có hóa đơn, chị đã bàn với gia đình phải thành lập công ty, xây dựng thương hiệu ổn định. Thế rồi năm 2002, Công ty cổ phần Ong Tam Đảo (Honeco) ra đời. 

Tuy nhiên, nhiều năm liền, công ty không có sự phát triển, hoạt động cầm chừng. Chị tìm mọi cách, từ thay đổi mẫu mã sản phẩm, tìm hiểu các sản phẩm mật ong khác, kể cả những thương hiệu của nước ngoài. Chị Nga đã sang Nhật Bản, tìm đến một công ty chế biến sản phẩm mật ong để tìm hiểu và muốn họ hợp tác chuyển giao công nghệ sản xuất nhưng do chi phí quá cao, Công ty của chị không thể đáp ứng được. Rồi chị tìm đến các Cục, Viện khoa học công nghệ trong nước với mong muốn có được sự hỗ trợ. Năm 2016, được Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ, chị tham gia dự án đầu tiên với đề tài “Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, phát triển nghề nuôi ong mật và chế biến các sản phẩm ngành ong theo hướng sản xuất hàng hoá tại tỉnh Vĩnh Phúc”. Dự án hoàn thành đã được Hội đồng khoa học do Trung ương quản lý nghiệm thu đánh giá xếp loại xuất sắc, đồng thời, mở ra hướng đi mới cho Công ty. Đến năm 2017, Công ty tiếp tục được Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ thực hiện dự án “Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ sản xuất các sản phẩm mới từ mật ong và hoa quả”. Dự án thuộc Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2020. Với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, Công ty được hỗ trợ kinh phí chuyển giao công nghệ  và một thiết bị máy cô đặc chân không. Từ dự án này, công ty sản xuất ra các dòng sản phẩm từ mật ong như mứt nhuyễn kết hợp mật ong với chanh leo, mật ong với dâu, mật ong - dứa… và các loại nước uống sản xuất từ mật ong. Với việc đổi mới công nghệ để sản xuất, chế biến, 2 dự án hoàn thành đã thay đổi tư duy, tạo hướng đi mới cho công ty, thay đổi bộ mặt của doanh nghiệp. Tổng Giám đốc Công ty Lê Nga cho biết: “Tôi luôn nhận thức nếu không thay đổi về công nghệ thì khó có thể phát triển; công nghệ là then chốt và phải đi nhanh, nếu chậm thì người khác sẽ vượt mình. Vì vậy, tôi liên tục thay đổi, kể cả những dòng sản phẩm mật ong thô hiện nay của công ty chúng tôi cũng đang dần tính đến dạng tinh hơn.”

Đặc biệt, khi đã làm chủ được công nghệ, năm 2018, chị Nga tự nghiên cứu ra sản phẩm Tacumin được ghi vào sách vàng Việt Nam. Đây là thực phẩm bảo vệ sức khỏe giúp những người đau dạ dày, tá tràng nhanh lành vết thương. Tuy nhiên, để sản xuất ra sản phẩm này rất khó, chị Nga mất rất nhiều công ngồi cùng bên sản xuất thiết bị, yêu cầu sản xuất sản phẩm phải đồng nhất các yếu tố: khi sản xuất xong không có bọt, phối trộn không được tăng nhiệt quá cao, chỉ dưới 500C, vì nếu nhiệt độ cao sẽ mất đi chất lượng của sản phẩm. Đội sản xuất thiết bị cùng chị đưa ra các phương án, thử đi thử lại và cũng tốn nhiều nguyên liệu cho các sản phẩm thử. Gần 1 năm sau, khi sản phẩm mới hoàn thiện, chị Nga vỡ òa trong cảm xúc, bởi sản phẩm ra đồng đều, mịn mượt, khi kiểm tra, đánh giá, chất lượng sản phẩm còn tăng lên. Tháng 8/2018, sản phẩm được công bố và đến giữa năm 2019, Tacumin mới lưu hành nhiều ngoài thị trường.

Sản phẩm được ghi nhận với nhiều giải thưởng: Chứng nhận sáng kiến cấp tỉnh năm 2018; Giải nhì Hội thi sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ 7; Giải khuyến khích hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 15; Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2019. Đồng thời, được áp dụng vào thực tiễn, mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho công ty: Năm 2018, doanh thu sản phẩm đạt trên 151,7 triệu đồng; năm 2019 đạt hơn 654 triệu đồng; dự kiến năm 2020 là 5 tỷ đồng. Sản phẩm cung cấp giải pháp mới trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh về dạ dày, tá tràng trong bối cảnh virus gây bệnh ngày càng kháng thuốc kháng sinh và xu thế sử dụng các sản phẩm chế biến sẵn có nguồn gốc thiên nhiên tăng cao.

Mỹ nhân hoàng cung là sản phẩm thứ 2 được chị Nga tự nghiên cứu trên nền thiết bị máy móc được hỗ trợ đầu tư. Đây là sản phẩm làm đẹp, cải thiện sức khỏe, giảm thâm nám da, hỗ trợ nội tiết. Mỹ nhân hoàng cung ra mắt thị trường đầu năm 2019, được Công ty của chị sản xuất độc quyền cho Tập đoàn GHB.

Chị Nga khẳng định, từ khi đưa khoa học công nghệ vào sản xuất, doanh thu của công ty tăng trưởng đều, tốc độ tăng trưởng từ 10-15%/năm. Hiện tại doanh nghiệp giải quyết việc làm cho hơn 40 lao động trực tiếp với thu nhập trung bình 7 triệu đồng/người/tháng.

Làm chủ khoa học không chỉ giúp chị Nga thay đổi tư duy, nghiên cứu, tìm ra những sản phẩm mới mà còn làm thay đổi cả hướng phát triển của doanh nghiệp. Chị cùng cán bộ, công nhân trong công ty đang nỗ lực xây dựng hình ảnh bằng cách đăng tải trên website, youtube; làm chứng nhận HALAL để đưa sản phẩm vào các nước Trung Đông; hướng tới các chứng nhận truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm quốc tế, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu để đưa sản phẩm ra thị trường thế giới.

Cũng là người đam mê nghiên cứu khoa học, chị Nguyễn Thị Kim Liên, cán bộ Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ lại tìm hướng đi cho mình từ nông nghiệp. Yêu thích nghề nông, muốn tạo ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao phục vụ chính những người nông dân, ngay từ khi ngồi trong ghế nhà trường, Nguyễn Thị Kim Liên, quê ở thị trấn Hương Canh, Bình Xuyên đã ấp ủ ước mơ nghiên cứu những cây trồng chất lượng cao, tạo hướng phát triển mới trong nông nghiệp. Trong thời gian học Đại học Nông nghiệp I Hà Nội, Liên đã nỗ lực học tập, tìm tòi, nghiên cứu và trở thành sinh viên xuất sắc, được các thầy, cô trong trường hướng dẫn tham gia nghiên cứu khoa học; được làm việc với các giáo sư người Đài Loan, tham gia một số chương trình, dự án hợp tác giữa Việt Nam và Đài Loan. Năm 2010, sau khi hoàn thành luận văn thạc sỹ, Kim Liên về công tác tại Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ đến nay.

Chị Liên (người ngồi trong) kiểm tra quá trình phát triển giống nho đen không hạt
tại vườn ươm thực nghiệm Trung tâm Ứng dụng KH&CN

Phát huy năng lực, sở trường, năm nào chị cũng tham gia nghiên cứu khoa học. Các đề tài của chị đều được đánh giá cao và ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương. Có thể kể đến đề tài Mở rộng, phát triển cây dược liệu ba kích trên địa bàn huyện Tam Đảo; Ứng dụng công nghệ vi sinh vào sản xuất chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma SP hoạt lực cao phòng bệnh hại trên cây trồng cạn và cây lúa trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc; Sản xuất rau quả chất lượng cao trong nhà màng cải tiến; Ứng dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất cải tạo môi trường đất; Nghiên cứu khả năng thích ứng của cây dược liệu Sacha inchi trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc; Nghiên cứu sản xuất một số giống nho đen siêu ngọt nhập nội trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc…

Đặc biệt, đề tài “Nghiên cứu khả năng thích ứng của cây dược liệu Sacha inchi trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc” do chị Liên làm chủ nhiệm được trồng thử nghiệm tại 3 địa bàn: Lập Thạch, Vĩnh Yên, Vĩnh Tường với tổng diện tích 1.000m2. Theo đánh giá, bước đầu cây Sacha inchi hoàn toàn thích nghi với điều kiện nông hóa, thổ nhưỡng tại 3 vùng sinh thái đã lựa chọn; sinh trưởng phát triển tốt, có thể gieo quanh năm. Năng suất thực sau 20-21 tháng trồng, cao nhất khi gieo trồng ở Vĩnh Yên cho 1,65 tấn/ha, tiếp đến là Lập Thạch 1,62 tấn/ha, Vĩnh Tường 1,48tấn/ha. Nhóm chị Liên đã nghiên cứu cho kết quả Sacha inchi khi trồng trên địa bàn tỉnh có hàm lượng dầu chiếm 47,7%, protein 27,5% khối lượng nhân. Ngọn non làm rau, lá già làm trà không chứa độc tố, có hàm lượng dinh dưỡng cao tương đương với rau ngót và chùm ngây, bổ sung canxi, vitamin, iốt, và nhiều chất vi khoáng, chất chống ôxy hóa có lợi cho sức khỏe. Từ nghiên cứu này, Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ tỉnh đã chế biến thành công một số sản phẩm chất lượng cao như: hạt Sacha inchi rang muối, dầu hạt Sacha inchi được thị trường chấp nhận.

Chị Liên tâm sự: “Mỗi khi một đề tài thành công, chuyển giao vào đời sống sản xuất, tôi rất tự hào, thêm động lực để càng yêu và say mê hơn với nghề mình đã lựa chọn. Phụ nữ tham gia nghiên cứu khoa học đã vất vả, nhưng nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp càng vất vả hơn, nếu không có lòng đam mê thì rất khó thành công, khó để gắn bó với nghề. “Bởi chăm cây như chăm con mọn, không theo giờ giấc như con người nên nhiều lúc có khi người làm nghiên cứu phải thức khuya, dậy sớm, chăm lo từng bầu cây như lo cho những đứa con của mình.” – chị Liên chia sẻ.

Mỗi ngành, mỗi nghề đều có ý nghĩa riêng nhưng với những phụ nữ đã làm chủ khoa học, họ đều nhận thấy khoa học công nghệ đã giúp con người năng động, phát triển và bản lĩnh hơn. Tuy vất vả nhưng khoa học đã giúp những phụ nữ ấy vươn lên làm chủ cuộc sống và thăng hoa với kết quả mà họ đã dày công nghiên cứu.

Hồng Yến

Các tin đã đưa ngày: